مقدمه
سرند ویبرهای یا ارتعاشی، قلب تپنده خطوط دانهبندی و جداسازی در صنایع معدنی، ساختمانی و شیمیایی است. عملکرد صحیح و پایدار این دستگاه، کیفیت محصول نهایی و راندمان کل خط تولید را تضمین میکند. اما همین دستگاه حیاتی، در صورت عدم توجه و نگهداری نادرست، میتواند به بزرگترین منبع توقف تولید و هزینههای پیشبینی نشده تبدیل شود. یک روز توقف خط تولید به دلیل خرابی سرند، ضرری بسیار بیشتر از هزینه یک برنامه نگهداری پیشگیرانه ماهانه دارد. در این راهنمای جامع و کاربردی، ما به شما نشان میدهیم چگونه با یک برنامه عیب یابی و نگهداری سرند ویبرهای، عمر دستگاه خود را افزایش داده، کیفیت محصول را ثابت نگه دارید و مهمتر از همه، از خوابیدن خط تولید جلوگیری کنید.
چرا نگهداری سرند ویبرهای یک ضرورت است، نه یک انتخاب؟
نادیده گرفتن سرویسهای دورهای سرند، مانند رانندگی با خودرویی است که هرگز روغن آن را چک نمیکنید؛ شاید برای مدتی کار کند، اما ناگهان با یک هزینه سنگین شما را متوقف خواهد کرد. بیتوجهی به نگهداری سرند منجر به موارد زیر میشود:
- کاهش شدید راندمان دانهبندی: مواد به درستی تفکیک نمیشوند و کیفیت محصول نهایی افت میکند.
- افزایش استهلاک و خرابی قطعات: یک مشکل کوچک مانند شل بودن یک پیچ، میتواند به خرابی فاجعهبار یاتاقان یا شکستن شاسی منجر شود.
- توقفهای اضطراری و پرهزینه: تعمیرات اضطراری همیشه گرانتر از سرویسهای برنامهریزی شده هستند.
- کاهش ایمنی اپراتورها: ارتعاشات نامنظم یا شکستگی ناگهانی قطعات میتواند خطرات جانی به همراه داشته باشد.
جدول عیب یابی سریع سرند ویبرهای (مشکلات رایج و راه حلها)
این جدول، راهنمای سریع شما برای شناسایی و حل مشکلات متداول سرند است. همیشه قبل از هر اقدامی، دستگاه را خاموش کرده و نکات ایمنی را رعایت کنید.
| مشکل (Problem) | دلایل احتمالی (Possible Causes) | راه حل (Solution) |
|---|---|---|
| لرزش ضعیف یا نامنظم | ۱. شل بودن پیچهای لنگ یا موتور۲. خرابی یا گریپاژ کردن یاتاقان۳. پاره شدن یا فرسودگی فنرها۴. نامتوازن بودن بار روی سرند | ۱. آچارکشی و محکم کردن تمام پیچها۲. بررسی دما و صدای یاتاقان و تعویض در صورت نیاز۳. بازرسی و تعویض فنرهای شکسته۴. تنظیم فیدر برای توزیع یکنواخت بار |
| سر و صدای غیرعادی (کوبش، جیغ) | ۱. خرابی یاتاقان (دلیل اصلی)۲. برخورد قطعات متحرک با شاسی۳. شل بودن توری و برخورد آن با زیرشاسی۴. شکستگی در بدنه یا شاسی | ۱. فوراً دستگاه را خاموش و یاتاقان را بررسی کنید۲. بازرسی فضای بین قطعات۳. کشیدن و رگلاژ مجدد توری۴. جوشکاری و تقویت محل شکستگی |
| پاره شدن مکرر توری سرند | ۱. کشش نامناسب توری (شل یا بیش از حد سفت)۲. نامرغوب بودن جنس توری۳. وجود قطعات تیز روی لاستیکهای زیر توری۴. ارتعاش بیش از حد و خارج از استاندارد | ۱. آموزش اپراتور برای تنظیم صحیح کشش۲. خرید توری از تولیدکنندگان معتبر۳. بررسی و تمیز کردن زیرسازی توری۴. بررسی و تنظیم لنگ و وزنه های ارتعاش |
| داغ شدن بیش از حد یاتاقانها | ۱. گریسکاری نامناسب (کم یا بیش از حد)۲. استفاده از گریس اشتباه۳. ورود گرد و غبار به داخل یاتاقان۴. نصب نادرست یاتاقان | ۱. پیروی از برنامه گریسکاری استاندارد۲. استفاده از گریس دما بالا (EP) مخصوص یاتاقانهای ویبرهای۳. بررسی و تعویض کاسه نمدها۴. اطمینان از نصب صحیح و همراستایی یاتاقان |
| حرکت بیش از حد و "راه رفتن" سرند | ۱. شکستگی یا فرسودگی فنرهای اصلی۲. عدم تراز بودن پایه های دستگاه۳. انباشت مواد در اطراف پایه ها و فنرها | ۱. تعویض مجموعه کامل فنرها (حتی اگر یکی شکسته باشد)۲. تراز کردن مجدد شاسی اصلی۳. تمیز نگه داشتن اطراف دستگاه |
برنامه جامع نگهداری پیشگیرانه سرند (چک لیست سرویس دورهای)
بهترین راه برای جلوگیری از مشکلات، بازرسی منظم است. این چک لیست را به اپراتور یا تیم فنی خود بسپارید تا به صورت دورهای انجام دهند.
چک لیست بازرسی روزانه (قبل از هر شیفت کاری)
- بازرسی چشمی کلی: به دنبال هرگونه ترک، شکستگی یا پیچ شل شده در بدنه و شاسی باشید.
- بررسی توری: از عدم وجود پارگی یا سایش بیش از حد در توری مطمئن شوید.
- گوش دادن به صدای دستگاه: هرگونه صدای غیرعادی در هنگام راهاندازی را جدی بگیرید.
- چک کردن فنرها: از عدم وجود شکستگی در فنرها اطمینان حاصل کنید.
چک لیست سرویس هفتگی
- آچارکشی: تمام پیچ و مهرههای اصلی، به خصوص پیچهای یاتاقان، لنگ و پایه موتور را بررسی و محکم کنید.
- بررسی کشش توری: کشش توریها را چک کرده و در صورت نیاز رگلاژ کنید.
- گریسکاری: بر اساس دستورالعمل سازنده، یاتاقانها را گریسکاری کنید. (معمولاً هر ۴۰ تا ۶۰ ساعت کارکرد)
- تمیزکاری: مواد چسبیده به بدنه و اطراف فنرها را تمیز کنید.
چک لیست بازرسی ماهانه
- بررسی دمای یاتاقان: با استفاده از دماسنج لیزری، دمای یاتاقانها را در حین کار ثبت کنید. افزایش دما نشانه خطر است.
- بازرسی دقیق جوشها: تمام خطوط جوش روی بدنه و شاسی را برای یافتن ترکهای مویی بررسی کنید.
- چک کردن لاستیکهای زیر توری: از سالم بودن و عدم فرسودگی این لاستیکها اطمینان حاصل کنید.
- بازرسی کامل لنگ و محور: از عدم وجود هرگونه لقی یا سایش در محور اصلی اطمینان یابید.
در صورت بروز هرگونه سوال یا نیاز به مشاوره، تیم تخصصی صنایع ماشین سازی محمدی پاسخگوی شما عزیزان هستند.
در صورت بروز هرگونه سوال یا نیاز به مشاوره، تیم تخصصی صنایع ماشین سازی محمدی پاسخگوی شما عزیزان هستند.
نتیجه گیری
نگهداری سرند ویبرهای یک دانش تخصصی است، اما با پیروی از یک برنامه منظم و توجه به هشدارهای دستگاه، میتوانید از بروز ۹۰٪ مشکلات جلوگیری کنید. به یاد داشته باشید، سرمایهگذاری روی نگهداری پیشگیرانه، در واقع بیمه کردن خط تولید شما در برابر توقفهای پرهزینه و غیرمنتظره است. با دستگاه خود مهربان باشید تا او نیز به طور مداوم برای شما سودآوری کند.
سوالات متداول درباره سرند
شایعترین علت، کشش نامناسب توری است. اگر توری بیش از حد شل باشد، با ارتعاش به زیرشاسی کوبیده میشود و اگر بیش از حد سفت باشد، سیمها تحت تنش پاره میشوند. همیشه کشش را به صورت ضربدری و یکنواخت تنظیم کنید.
این موضوع به مدل دستگاه و شرایط کاری بستگی دارد، اما یک قانون کلی خوب، هر ۴۰ تا ۶۰ ساعت کارکرد است. حتماً از گریس مخصوص یاتاقانهای تحت لرزش (EP-2 یا EP-3) با تحمل دمای بالا استفاده کنید.
هر صدای غیرعادی، به خصوص صدای جیغ یا کوبش فلز روی فلز، یک هشدار قرمز است. در ۹۰٪ موارد، این صدا به شروع خرابی یاتاقان مربوط میشود. فوراً دستگاه را متوقف کرده و یاتاقانها را بررسی کنید.
شکستگی واضح، اولین نشانه است. اما علائم دیگر شامل کاهش ارتفاع فنر (فرسودگی)، ترکهای ریز و لرزش نامنظم دستگاه است. توصیه میشود همیشه فنرها را به صورت مجموعهای کامل (تمام فنرهای یک سمت) تعویض کنید، نه فقط فنر شکسته.
خیر، هرگز! یاتاقانهای سرند تحت فشار، لرزش و دمای بالا کار میکنند. باید حتماً از گریس لیتیوم کمپلکس EP (Extreme Pressure) با گرید ۲ یا ۳ که برای کاربردهای سنگین و ارتعاشی طراحی شده، استفاده کنید. استفاده از گریس معمولی به سرعت باعث خرابی یاتاقان میشود.
اگر نیاز به مشاوره دارید، گروه مشاوران تخصصی صنایع ماشین سازی محمدی آماده پاسخ به تمامی سوالات شما هستند.